روزه آب یک موضوع رایج در دنیای سلامتی است. اما آیا واقعا روزه آب برای بدن مفید است؟ اگر می‌خواهید درباره روزه آب اطلاعاتی کسب کنید، در این مقاله از مجله علم ورزش همراه ما باشید. در این مقاله به شما می‌گوییم روزه آب چیست؛ همچنین فواید بالقوه و خطرات آن را به شما توضیح خواهیم‌داد.

روزه‌گرفتن موضوع جدیدی نیست و بخش جدایی ناپذیر جوامع دیندار است. قبل از اینکه روزه‌گرفتن با اهداف سلامتی و تناسب اندام رایج شود، افراد به دلایل مذهبی و معنوی روزه می‌گرفتند. این فستینگ آب از دهه ۱۹۰۰ رایج شد و بسیاری از افراد به دلایل فوایدی که دارد به آن روی‌ آوردند‌.

روزه آب ممکن است به شما در کاهش وزن در مدت کوتاه­ کمک کند، اما تحمل آن در طولانی‌مدت برای بدن دشوار است و سلامت شما را در معرض خطر قرار می‌دهد. بنابراین باید در گرفتن روزه‌آب احتیاط کنید. روزه‌ آب فواید بالقوه متعددی دارد‌. با این‌حال به یاد داشته باشید که ممکن است مضرات روزه آب بیشتر از فواید آن باشد.

روزه آب چیست؟

همانطور که از نام آن مشخص است، ‌در روزه‌آب فقط مجاز به نوشیدن آب هستید. این یعنی نوشیدن هر نوع نوشیدنی از جمله قهوه، چای، نوشیدنی‌های ورزشی بدون کالری و سایر نوشیدنی‌ها، همچنین خوردن غذا مجاز نیست.

روزه‌آب معمولا ۲۴ تا ۷۲ ساعت طول می‌کشد. جهت حفظ سلامت، نباید بدون اجازه و نظارت پزشکی روزه‌آب بیش از ۳ روز طول بکشد. بسیاری از پاک‌کننده‌های بدن، همچون دتاکس لیمو که در آن باید به مدت ۴۰ روز معجون های بر پایه آب بنوشید، از روزه آب الگوبرداری شده­اند.

چگونه روزه آب بگیریم؟

گرفتن این روزه ساده است؛ اما این به معنای بی زحمت بودن آن نیست. طی روزه‌آب، به غیر از آب نمی‌­توانید هیچ نوشیدنی بنوشید یا غذا بخورید. اگر تصمیم به گرفتن آن دارید به شما پیشنهاد می‌کنیم روزانه حداقل ۲ لیتر (به طور ایده‌آل ۳ لیتر) آب بنوشید، زیرا در این مدت شما هیچ غذایی نمی‌خورید و از آبی که به طور معمول از طریق غذا به بدنتان می‌رسد، بهره‌مند نخواهید شد‌.

اگر قبلا روزه‌آب نگرفته‌اید، باید از چند روز قبل بدن خود را از طریق کاهش تدریجی مصرف کالری آماده کنید. برای آماده کردن بدن خود می‌توانید نوشیدنی‌های حاوی کالری مانند شیر یا آبمیوه مصرف کنید و میان‌وعده و غذاهای سبک بخورید.

اگر می‌خواهید روزه آب بگیرید، باید در مقابل میل به غذاخوردن مقاومت کنید‌. بعد از قطع مصرف کالری به مدت طولانی، مصرف غذای زیاد ممکن است باعث ناراحتی گوارشی یا حالت تهوع شود. در بدترین شرایط شما در معرض خطر ابتلا به سندرم تغذیه مجدد قرار خواهید گرفت، که آن یک عارضه کشنده است و باعث تغییرات سریع در متابولیک بدن(سوخت و ساز) می­شود. هرچند احتمال ابتلا به این عارضه کم است و بیشتر در افرادی بروز می‌کند که به شدت دچار سوءتغذیه شده‌اند.

فواید روزه آب چیست؟

روزه آب چیست؟ چه فواید و معایبی دارد؟

برای آن فواید زیاد مطرح شده است، اما نکته قابل ذکر این است که هیچ تحقیق معتبری درباره فواید روزه آب وجود ندارد و اکثر مطالعات روی حیوانات انجام شده است و تعداد تحقیقاتی که روی انسان‌ها انجام شده محدود است.

فوایدی که برای آن عنوان شده:

کاهش وزن

  • این موضوع حقیقت دارد. با قطع مصرف کالری به مدت ۲۴ ساعت یا بیشتر، کاهش وزن را تجربه خواهید کرد.

کاهش فشارخون

  • در روزه‌آب، شما آب بیشتری می‌نوشید و نمک کمتری مصرف می­‌کنید‌‌، که این دو کار به کاهش فشارخون شما کمک می‌کند. طی آزمایشی بیمارانی که فشارخونشان لب مرز بود‌‌،  تحت نظارت پزشکی روزه آب گرفتند. نتایج این آزمایش نشان می­‌دهد که روزه آب در کاهش فشارخون این بیماران موثر بوده است.
  • هر چند این بیماران به طور متوسط تقریبا دوهفته روزه‌آب گرفتند و این زمان خیلی بیشتر از مدت زمان پیشنهادی برای روزه آب، یعنی ۷۲ ساعت است‌. بنابراین  احتمال این کم است که روزه آبی که ۱ تا ۳ روز طول می‌کشد، تاثیر مشابهی داشته باشد.

کمک به بازسازی سلول‌ها

  • سلول‌های شما به صورت روزانه تجزیه و بازسازی می‌شوند. به فرایند حذف سلول­‌های اضافی و آسیب­دیده “آتوفاژی”  گفته می‌شود‌. تصور بر این است که آتوفاژی نقش مهمی در جلوگیری از ابتلا به سرطان، بیماری‌های قلبی و آلزایمر دارد.
  • تحقیقات انجام‌شده روی حیوانات درباره روزه‌آب نشان می‌­دهد که روزه آب به فرایند آتوفاژی کمک می‌کند. تحقیقات کمی درباه رابطه بین روزه آب و آتوفاژی در میان انسان‌ها وجود دارد‌؛ بنابراین به طورقطع نمی‌توان گفت که این موضوع صحت دارد.

کاهش خطرابتلا به بیماری‌ها

  • شواهد کمی وجود دارد که ثابت کند روزه آب در کاهش ابتلا به سرطان و بیماری‌های قلبی موثر است. در مطالعه­‌ای، ۳۰ فرد داوطلب که ظاهرا سالم بودند به مدت ۲۴ ساعت روزه‌آب گرفتند. در پایان دوره روزه، سطح تریگلیسیرید و کلسترول بیماران ( عامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی) کاهش یافت.
  • بررسی‌های ناشی از برخی از مطالعات انجام‌شده روی حیوانات (غالبا روی موش‌ها) نشان می‌دهد که روزه آب می‌تواند از حیوانات در مقابل آسیب‌‌ رادیکال‌های آزاد به قلب محافظت کند. علاوه بر این، تحقیقات انجام شده روی حیوانات نشان می­دهد که روزه‌آب می‌تواند رشد تومور را متوقف کند و باعث بهبود تاثیرات شیمی‌درمانی شود.

محافظت در مقابل دیابت

  • تحقیقات نشان می­‌دهد که روزه باعث حساسیت به انسولین می­‌شود. مقاومت به انسولین عامل اصلی گسترش دیابت نوع ۲ است، بنابراین این احتمال وجود دارد که روزه‌ آب کوتاه مدت، حساسیت به انسولین را افزایش داده و در نتیجه خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد. همانطور که در این مقاله خواندید، روزه آب فواید بالقوه متعددی دار‌د. با این­حال علم‌پزشکی دراین‌باره بی‌نتیجه است و روزه‌آب را به عنوان یک روش سالم و بی خطر برای کاهش وزن افراد نمی‌داند.


حتما” بخوانید: روزه متناوب یا رژیم فستینگ چیست چه عوارض و فوایدی برای ما دارد؟


مضرات روزه آب

روزه آب چیست؟ چه فواید و معایبی دارد؟

کمبود موادمغذی

  • روزه، شما را در معرض خطر کمبود موادمغذی قرار می­‌دهد.‌ درواقع با محدودکردن کالری، تمام چیزهایی که بدن برای عملکرد درست به آن نیاز دارد، از جمله ویتامین‌ها، موادمعدنی، اسیدهای‌چرب، آمینواسید‌ها و الکترولیت محدود می­‌شود.

کم آبی

  • شما طی روزه‌ آب، آب زیادی می‌نوشید، با این­حال ممکن است درمعرض خطر کم‌آبی قرار بگیرید.

افت فشارخون ‌پایین (Hypotension)

  • اگر بیش‌ازحد آب بنوشید، ممکن است دچار افت فشارخون شوید. علاوه بر‌این ممکن است دچار افت فشارخون اورتواستاتیک شوید که به آن افت فشار خون وضعیتی نیز گفته می­شود. در این وضعیت هنگام ایستادن، فشارخون به طورناگهانی کاهش می‌یابد. افت فشارخون اورتواستاتیک می‌تواند منجر به سرگیجه و سبکی‌سر شود‌.

کاهش سدیم خون (هیپوناترمی)

  • هیپوناترمی که به آن مسمومیت آب نیز گفته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که آب و نمک ازدست‌رفته از طریق تعریق، فقط با آب جایگزین شود. زمانی که روزه آب می‌گیرید نباید ورزش کنید، زیرا نمک بدنتان از طریق تعریق ازبین می‌رود و به دلیل اینکه غذا یا نوشیدنی‌های ورزشی نمی‌خورید، قادر به جایگزین کردن نمک ازدست‌رفته نخواهیدبود.

سرگیجه، ضعف، و دشواری در تمرکز

  • سرگیجه، ضعف و ابهام مغزی همگی از علائم کمبود شدید کالری هستند. زمانی که کالری مورد نیاز بدن تامین نشود، بدن شما برای عملکرد بهینه با مشکل مواجه خواهدشد. طی روزه‌آب ممکن است تمرکز بر روی کار یا درس دشوار شود. روزه آب همچنین می‌تواند منجر به سردرد خفیف تا شدید شود.

پرخوری عصبی

  • روزه گرفتن، رژیم و محدودکردن کالری اغلب منجر به پرخوری عصبی و تفکرات افراطی درباره غذا می­‌شود که این امر منجر به پرخوری عصبی بعد از به پایان­رسیدن دوره روزه آب می­‌شود. در بدترین حالت، تکرار روزه‌آب یا محدودیت شدید کالری می­‌تواند باعث تشدید اختلال خوردن شود.

تشدید برخی از بیماری‌ها

  • روزه آب حتی اگر 24 تا 72 ساعت طول بکشد، (که مدت زمان پیشنهادی برای روزه آب است) می­تواند باعث تشدید برخی از بیماری­‌ها شود.

روزه آب برای چه کسانی خطرناک است؟

  • افراد مبتلا به بیماری­‌های مزمن کبدی؛ زیرا روزه­ آب باعث بدترشدن عملکرد کبد می­‌شود.
  • افراد مبتلا به سوزش معده یا اختلال رفلاکس معده (GRED) ؛ زیرا روزه آب باعث می­‌شود معده شما حتی بدون وجود غذا اسید تولید کند که این امر منجر به تشدید علائم سوزش معده و اختلال رفلاکس معده می‌­شود.
  • افراد مبتلا به دیابت؛ زیرا روزه گرفتن خطر ابتلا به دیابت کتواسیدوزیس و افت قندخون را افزایش ­می­‌دهد.
  • افراد مبتلا به اختلال خوردن؛ زیرا روزه‌آب منجر به تشدید اختلالات خوردن در این افراد می­‌شود.

همانطور که قبلا نیز ذکر شد، مضرات و خطرات روزه آب بیشتر از فواید آن است. بنابراین افرادی که شرایط پزشکی خاصی دارند نباید روزه‌آب را امتحان کنند.

نکته پایانی

روزه آب به کاهش چند کیلویی وزن کمک می­‌کند. آن چند کیلو نیز عمدتا آب و گلیکوژن ( کربوهیدرات ذخیره­شده در بدن) است. پس از پایان روزه‌آب، چندین روز طول می­‌کشد تا بدن شروع به چربی­ سوزی کند.

انواع مختلفی از روزه گرفتن وجود دارد، مانند روزه متناوب یا روزه یک روز در میان؛ که ممکن است نسبت به روزه‌آب کاربردی­‌تر باشند و به شما در کاهش وزن کمک کنند. به غیر از روزه­ گرفتن، روش­‌های زیادی برای کاهش وزن وجود دارد.

همچنین غذاهای خوشمزه­ای وجود دارد که به پاک­سازی بدن شما از سموم کمک می­‌کند. اگر تصمیم به گرفتن روزه‌آب دارید، باید درباره خطرات احتمالی آن آگاه شوید. اگر طی روزه آب احساس ناخوشی، ضعف شدید یا سرگیجه کردید، یا از لحاظ روانی درباره روزه دچار استرس شدید، باید آن را متوقف کنید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com