آیا ورزش کردن باعث می‌شود بیشتر هوس شیرینی کنید؟

کامل انجام دادن یک تمرین، مخصوصا یک تمرین سخت و پُرشدت، حس خیلی خوبی دارد! گاهی ما بدون ملاحظه بابت تلاشی که کرده‌ایم به خودمان شیرینی پاداش می‌دهیم. چون به هر حال کالری زیادی سوزانده‌ایم و باید آنها را جایگزین کنیم. متاسفانه خیلی وقت‌ها به راحتی در تله‌ی «پُرخوری» بعد از تمرین می‌افتیم و با هوس شیرینی در نهایت کالری بیشتر از آنچه باید بخوریم، دریافت می‌کنیم.

چرا بعد از تمرین هوس شیرینی می‌کنیم؟

برخی از افراد بدون ورزش کردن و فعالیت هم مدام هوس شیرینی می‌کنند و نه تنها از خوردن چیزهای شیرین لذت می‌برند بلکه بدن‌شان شیرینی می‌طلبد و برای این افراد سخت است که تمایل‌شان به شیرینی‌جات را نادیده بگیرند. این سوال برای‌تان مطرح شود که ورزش چه تاثیری بر هوس شیرینی دارد. آیا ورزش می‌تواند گرایش به خوراکی‌های شیرین را تشدید کند یا اینکه کمک می‌کند آن را کنترل کنید؟

متاسفانه هنوز مطالعات چندان گسترده‌ای در مورد ارتباط ورزش و هوس شیرینی صورت نگرفته است. اما تحقیقاتی که تاکنون انجام شده نشان می‌دهد ورزش ممکن است میل به خوردن یک چیز شیرین را، دست کم در برخی از افراد، افزایش بدهد.

چرا؟ طی ورزش بدن شما ذخایر گلیکوژن خود را می‌سوزاند و بدن به طور طبیعی می‌خواهد این ذخایر را جایگزین و جبران کند زیرا گلیکوژن، منبع انرژی است که عضله آن را به سایر منابع انرژی ترجیح می‌دهد. گلیکوژن، فُرم ذخیره شده‌ی کربوهیدرات است و شیوه‌ی جایگزین کردن آن نیز، مصرف کربوهیدرات می‌باشد. بدن شما می‌داند که باید گلیکوژن از دست رفته‌اش را جبران کند، بنابراین شما احساس می‌کنید باید یک خوراکی شیرین بخورید. گرایش شما به شیرینی می‌تواند شیوه‌ی بدن‌تان برای یادآوری نیاز به سوخت گیری مجدد بعد از ورزش باشد.

چه فاکتورهایی بر هوس شیرینی بعد از ورزش اثر می‌گذارند؟

اما همه‌ی افراد هم بعد از ورزش لزوما گرایش به شیرینی ندارند. اینکه شما بعد از تمرین دچار هوس عجولانه‌ای برای خوردن یک چیز شیرین می‌شوید، تا حدودی ممکن است به رژیم غذایی معمول‌تان، نوع ورزشی که انجام می‌دهید و میزان فیتنس فیزیکی‌تان بستگی داشته باشد. برخی از افرد به طور موثرتری چربی می‌سوزانند و بدن‌شان حین ورزش، به راحتی سراغ ذخایر چربی به عنوان سوخت می‌رود.

بنابراین هنگام ورزش، ذخایر گلیکوژن‌شان بیشتر حفظ می‌شود. افرادی که از فیتنس فیزیکی خوبی برخوردارند و ماهها یا سال‌هاست ورزش می‌کنند، معمولا بهتر می‌توانند از ذخایر چربی خود حین تمرین استفاده کنند. اما افراد بی‌تحرک و دارای اضافه وزن یا چاق، به راحتی نمی‌توانند از ذخایر چربی خود حین ورزش استفاده کنند و بیشتر و سریع‌تر از ذخایر گلیکوژن به عنوان سوخت بهره می‌برند.

نوع ورزشی که انجام می‌دهید فاکتور موثر در میل‌تان به شیرینی است

ورزش‌های پُرشدت، بدن را وادار می‌کنند از کربوهیدرات بیشتر از چربی به عنوان انرژی استفاده کند زیرا چربی یک سوخت «کُند»سوز است و بیشتر برای ورزش‌هایی با شدت متوسط مناسب می‌باشد. اما در ورزش‌های پُرشدت، بدن شما به یک منبع فوری سوخت نیاز دارد و برای همین سراغ گلیکوژن می‌رود که یک سوخت «تند»سوز است.

بنابراین اگر فقط بعد از تمرینات پُرشدت ورزشی هوس می‌کنید شیرینی بخورید، علتش همین مسئله است. تمرینات ورزشی کم شدت‌تر ممکن است کمک‌تان کنند میل‌تان به شیرینی را کنترل کنید. مثلا مطالعه‌ای نشان داده که یک پیاده روی کوتاه می‌تواند گرایش‌تان به شیرینی را کاهش داده و کمک‌تان کند هوس‌های غذایی‌تان را کنترل کنید.

تاثیر رژیم غذایی برای میل به شیرینی

اگر معمولا غذاهای کم کربوهیدرات بخورید، بدن‌تان عادت می‌کند که از چربی به عنوان منبع اصلی سوخت استفاده کند. از سویی دیگر، اگر شما عادت داشته باشید به طور معمول از کربوهیدرات‌های تصفیه شده استفاده کنید، بدن‌تان انتظار دارد همیشه گلوکز آماده در دسترس داشته باشد و برای سوخت گیری ترجیحا سراغ آنها می‌رود تا سراغ چربی.

رژيم غذایی کم کربوهیدرات یا کتوژنیک هر چند برای همه‌ی افراد مناسب نیست، اما عده‌ای از ورزشکاران عقیده دارند چنین رژیم‌های غذایی، عملکرد ورزشی‌شان را حین تمرینات استقامتی با شدت متوسط افزایش می‌دهند زیرا بدن‌شان عادت می‌کند که از چربی به عنوان منبع اصلی انرژی استفاده کند. شواهدی علمی نیز برای این ادعا وجود دارد. اما در مورد تمرینات پُرشدت ممکن است چنین اتفاقی نیفتد. پژٰوهشی دریافته مردان و زنانی که تحت رژیم غذایی کتوژنیک بوده‌اند، در تمرینات غیرهوازی خود عملکرد خیلی خوبی نداشتند.

ورزش چگونه می‌تواند هوس شیرینی را کم کند؟

از طرفی دیگر، ورزش می‌تواند کمک‌تان کند کمتر هوس شیرینی کنید. انجام حتی یک تمرین ورزشی هم می‌تواند میزان سروتونین را در مغزتان افزایش بدهد. سروتونین یک هورمون حال خوب کُن است. یکی از تئوری‌هایی که توجیه می‌کند چرا افراد هوس شیرینی می‌کنند این است که آنها سعی دارند به طور موقت هم که شده حس و حال خود را خوب کنند یا استرس خود را کاهش بدهند.

ورزش نیز سطح سروتونین را در مغزتان افزایش می‌دهد و بنابراین تا حدودی اثری مشابه خوردن یک خوراکی شیرین روی حس و حال‌تان دارد. ضمنا ورزش باعث ترشح یک هورمون حال خوب کُن دیگر هم می‌شود که اندورفین نام دارد. وقتی سروتونین و اندورفین در بدن‌تان جاری می‌شود، شما بدون اینکه شیرینی خورده باشید، احساس خوبی پیدا می‌کنید. بنابراین فعالیت بدنی منظم می‌تواند با تاثیری که بر هورمون‌ها در مغز می‌گذارد، گرایش‌تان به شیرینی را کنترل کند.

همیشه برای اسنک بعد از تمرین‌تان از قبل برنامه داشته باشید

اجازه ندهید اسنک بعد از تمرین‌تان تلاش‌های‌تان را به باد بدهد! راهکار مناسب این است که همیشه برای چیزی که قرار است بعد از تمرین بخورید با دقت برنامه ریزی کنید تا بتوانید ذخایر گلیکوژن خود را به شیوه‌ی درستی بازیابی کنید. شما می‌توانید میل‌تان به شیرینی را با خوردن یک مشت تمشک شیرین یا هر میوه‌ی دلخواه دیگری به طور سالم جواب بدهید و سراغ کلوچه نروید.

یا اینکه می‌توانید تمشک‌ها را با ماست مخلوط کنید و یک اسنک کربوهیدرات‌دار و پروتئین‌دار سالم بخورید. بهترین کار این است که بعد از تمرین هم کربوهیدرات مصرف کنید و هم پروتئین (به نسبت 3 به 1). بدترین کاری هم که می‌توانید بکنید این است که گرسنه بمانید و در اولین فرصت سراغ هر چه دم دست‌تان بود بروید!

ضمنا فراموش نکنید که حین و بعد از ورزش به مقدار لازم آب بنوشید و بدن را هیدراته نگه دارید. بعد از پایان تمرین، اول خوب آب بنوشید. گاهی ما احساس تشنگی را با احساس گرسنگی اشتباه می‌گیریم و یک خوراکی شیرین می‌خوریم در حالی که بدن ما فقط سعی دارد بگوید به مایعات نیاز دارد!

کلام آخر

تحقیقاتی که تا کنون انجام شده نشان می‌دهد، دست کم برای بعضی از افراد، تمرینات سنگین می‌تواند برانگیزاننده‌ی میل به شیرینی‌جات باشد. شدت تمرین ممکن است فاکتوری موثر در این زمینه محسوب شود زیرا ذخایر گلیکوژن، حین تمرینات پُرشدت تحلیل می‌روند. بنابراین هوس شیرینی بعد از یک جلسه‌ی تمرینی سنگین، بیشتر است.

همچنین شما بعد از تمرین، از نظر ذهنی نیز خسته می‌شوید و ممکن است در شرایطی نباشید که بتوانید انتخاب‌های سالم غذایی داشته باشید. پس از قبل برنامه ریزی کنید تا بدانید بعد از هر بار تمرین چه قرار است بخورید و با یک اسنک سالم و مغذی، جلوی پُرخوری‌تان را بگیرید. منابع پُرفیبر ِ کربوهیدرات همراه با یک منبع پروتئینی، به خوبی می‌تواند اشتهای‌تان را کنترل کرده و ذخایر بدن‌تان را نیز بازیابی نماید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com