حتما” شما هم مردانی با سینه های بزرگ که از حالت طبیعی خارج شده اند را دیده اید. علت بزرگ شدن سینه مردان دو دلیل دارد، دلیل اول تجمع بافت چربی در این ناحیه است و دلیل دوم که به نوعی علت اصلی بزرگ شدن سینه مردان می باشد، برهم خوردن تعادل هورمونی است. این اختلال هورمونی در نوزدان ۹۰ درصد، در نوجوانان ۶۰ تا ۶۵ درصد و در میانسالان به ۵۰ تا ۶۵ درصد می رسد. این بزرگ شدن سینه مردان ژنیکوماستی نام دارد.

 

علت بزرگ شدن سینه مردان و ارتباط داروهای بدنسازی با آنمردان دارای هورمونی به نام تستوسترون هستند که مسئول به وجود آمدن صفات ثانویه جنسی در آن ها است، از طرف دیگر همه مردان در غده فوق کلیوی شان مقدار اندکی از هورمون زنانه یا استروژن هم دارند که هنگام بلوغ تعادل میان این دو هورمون به هم می خورد و نوجوان با بزرگی سینه مواجه می شود که بیشتر اوقات برای آن ها نگرانی زیادی دارد ولی بدن انسان  به طور فیزیولوژیکی این بی نظمی را در مدت زمان کوتاهی اصلاح می کند. در افرادی که اضافه وزن دارند تجمع چربی را در سینه آن ها می توان مشاهده کرد که در کل خطری ندارد. البته بافت سالم سینه در مردان، مسطح و بدون احساس توده قابل لمس است و هر چه غیر از آن باشد، به بررسی نیاز دارد.

بزرگ شدن سینه، اگر علت چاقی باشد

برخی از پسران و مردان، در قفسه‌ سینه ی خود بافت چربی زیادی دارند و ممکن است این بافت چربی طوری به نظر برسد که ‌انگار پستان ها بزرگ شده‌اند. به ‌این حالت ژنیکوماستی کاذب گفته می شود. پُرخوری و چاقی باعث انباشته شدن چربی در سینه مردان می شود. چنانچه این بزرگ شدن سینه دردناک نباشد، تا حدودی می توان گفت جای نگرانی ندارد و شخص می تواند با ورزش از شر این بزرگ شدن سینه خلاص شود. در روند برنامه ورزشی توجه به تمرینات هوازی و بدنسازی بسیار مهم است. زیرا باید با تمرینات هوازی چربی اضافه بدن از بین برود و از طرف دیگر با برنامه بدنسازی به فکر فرم دادن به عضلات سینه ای باشد. تغذیه صحیح نیز در این روند حتما” باید مورد توجه قرار بگیرد.

علائم ژنیکوماستی چیست؟

گاهی اوقات بزرگی بافت سینه مردان تنها به دلیل چاقی بوده و امری طبیعی می‌باشد. چرا که این نقطه از بدن نیز مانند سایر نقاط مستعد ذخیره چربی می‌باشد و در افراد چاق این بزرگی اگر به شکل طبیعی باشد جای نگرانی نیست. در صورتی که علائم زیر را دارا بودید حتماً به پزشک مراجعه کنید:

  • ورم و بزرگی بافت
  • پستاندرد در این ناحیه
  • حساسیت نسبت به لمس پستان هاترشح
  • از نوک پستان (یکی یا هردو)

برخی بیماری ها که در بروز ژنیکوماستی تأثیر دارند شامل: بیماری مزمن کبدی، نارسایی کلیه و دیالیز، مصرف ماری جوانا (یا حشیش)، درمان هورمونی سرطان پروستات، پرتودرمانی برای تومورهای بیضه، عوارض جانبی برخی از داروها (مانند کتوکونازول، اسپیرونولاکتون، مترونیدازول، سایمتیدین)، کمبود هورمون مردانه تستوسترون و اختلال در کار کرد تیروئید می شود.

ژنیکوماستی دوران بلوغ

بسیاری از جوانان در سنین بلوغ دچار این عارضه می‌شوند که دلیل آن می‌تواند تغییرات هورمونی دوران بلوغ باشد. در بسیاری موارد در این گروه از مردان، ژنیکوماستی پس از شش ماه تا دو سال بدون اقدام درمانی خود بخود از بین می‌رود.

بزرگ شدن سینه به علت مصرف داروهای بدنسازی

همانطور که در ابتدا مطرح شده است، ژنیکوماستی تعریفی از بزرگ شدن سینه در مردان است. این بیماری در میان بدنسازان بسیار شایع است که در آن غدد شیری موجود در سینه تحت تأثیر هورمون قرار می گیرند و شروع به رشد می کنند. به طور طبیعی بافت سینه مردان در ابتدای خلقت ساختمانی مشابه با خانم ها دارد. در خانم ها با فعال شدن هورمون های جنسی زنانه این بافت رشد می کند ولی در مردان که هورمون تستوسترون دارد، رشد نکرده باقی می ماند.

ژنیکوماستی به علت مصرف داروهای هورمونی که برای افزایش حجم استفاده می شود در بین بدنسازها بسیار شایع است. اگر چه همه مصرف کنندگان چنین داروهای این مشکل را پیدا نمی کنند اما به نظر می رسد ژنتیک در این بیماری تا حدودی باعث بروز آن می شود. یعنی اگر بدن کسی به این بیماری مستعد باشد با مصرف داروهای هورمونی بیشتر در معرض این بیماری می باشد.

استروئیدهای آنابولیک،ناندرلون و تستوسترون از جمله هورمون های رایج در بزرگ شدن غیر طبیعی سینه هستند.

ارتباط فیتواستروژن ها با ژنیکوماستی

همانطور که گفتیم تغییرات سطح هورمون استروژن و افزایش آن می تواند سبب ژنیکوماستی شود. فیتواستروژن ها گروهی از مواد شیمیایی هستند که در برخی گونه های گیاهی وجود دارند و در مهره داران با اتصال به گیرنده های استروژن، رفتار استروژن را تقلید می کنند. مواد غذایی ای مانند سویا حاوی فیتواستروژن ها هستند.

با در نظر گرفتن این نکته شاید شما نگران مصرف این گونه مواد غذایی باشید و چنین موادی را مسئول ژنیکوماستی بدانید، اما بر اساس اعلام نظر دانشمندان، فیتواستروژن ها هیچ تاثیری بر افزایش سطح استروژن شما نخواهند داشت و هیچ ارتباطی با ژنیکوماستی ندارند.


پیشنهاد مطالعه:فیتواستروژن چیست و آیا فیتواستروژن برای مردان مضر است؟


درمان ژنیکوماستی

۲ نوع درمان برای این بیماری در نظر گرفته شده است، درمان داروی و جراحی. داروها تأثیر چندانی ندارند و به دلیل آثار جانبی نامطلوب به جز در موارد بسیار معدود، از گزینه های درمانی حذف می شوند. متأسفانه بعضی از بدنسازانی که دچار این بیماری هستند، برای درمان خودسرانه دارو استفاده می کنند که بسیار خطرناک است. برای این ورزشکاران اولین گام قطع مصرف هورمون ها است. در حال حاضر بهترین روش درمان بزرگی سینه، روش ترکیبی لیپولیزر و ساکشن همراه با تخلیه بافت غددی از طریق برشی محدود است.

تهیه و  تدوین: elmevarzesh.com

در این مطلب از نظرات متخصصین زیر استفاده شده است:

دکتر حمید ملکان و کتر مهدی آریانا جراح پلاستیک

دکتر محمد رضا مهاجرانی تهرای فوق تخصص غدد