مکمل چیست؟ چه زمانی و در چه سنی به آن نیاز داریم؟

مکمل چیست؟ چه زمانی و در چه سنی به آن نیاز داریم؟
مکمل_________________________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________________

مکمل یا نیروزاها به موادی گفته می‌شود که با هدف بهبود عملکرد یا جبران کمبود برخی از مواد غذایی توسط پزشک و یا متخصص ورزشی تجویز می‌شود. از آنجایی که شواهد علمی کافی در خصوص نفع مصرف این مواد وجود ندارد و اکثر افراد انتظار مشاهده تغییرات غیر معمولی از آن‌ها دارند، اکثراً این مواد در مقادیری بیش از نیاز ورزشکار تجویز می‌شوند وهدف از آن‌ها تقویت عملکرد ورزشکار به‌ واسطه آثار شبه دارویی آن‌هاست. با اینکه تعداد تحقیقات انجام‌شده درباره مکمل‌ها و مواد نیروزا نسبتاً زیاد است، در این مطلب از مجله علم‌ ورزش با ما همراه باشید تا با فواید و مضرات مکمل‌ها بیشتر آشنا شوید.

مهم‌ترین دغدغه ورزشکاران بهبود عملکرد ورزشی است، ورزشکاران مرد برای عملکرد حرفه‌ای ابتدا با دریافت مواد غذایی طبیعی از گروه‌های پروتئین و کربوهیدرات تغذیه می‌کنند و در مرحله‌ی بعد با شک و تردید به دنبال قرص‌ها و مکمل‌ها می‌روند. ورزشکاران خانم نیز با استفاده از مولتی‌ویتامین‌ها و نوشیدنی‌های انرژی‌زا سعی در بهبود بخشیدن به عملکرد خود هستند.

اگرچه از نظر قانونی مصرف مکمل‌ها منع نشده و به راحتی تحت عنوان برندها‌ی مختلف یافت می‌شوند اما تشخیص و انتخاب مکمل مناسب امری تخصصی‌ است و باید به موارد احتیاطی و منع مصرف آن‌ها توجه کرد. مکمل‌هایی مثل کراتین و پروتئین وی که جز پرطرفدارترین محصولات هستند در بسیاری از موارد با حداقل استاندارد تنظیم شده‌اند و از نظر سازمان بهداشت جهانی مورد تأیید نیستند زیرا مواد تشکیل دهنده آن‌ها به‌درستی ذکر نشده‌اند و یا از کافئین به عنوان ماده‌ی اصلی در بسیاری از آن‌ها استفاده شده ‌است.

متغیرهایی نظیر سن، جنسیت، نوع ورزش و هدف، بیماری‌های خاص و سطح مسابقات در انتخاب مکمل بسیار تأثیر گذارند. از طرفی دانستن زمان و مقدار مصرف مکمل‌ها در شرایط مختلف در به حداکثر رساندن آثار آن‌ها امری ضروری است. پزشکان معتقدند کسانی که انرژی مصرفی روزانه خود را از مواد غذایی سالم و گروه‌های غذایی تأمین می‌کنند، حتی اگر ورزش شدید داشته باشند نیز به مکمل‌ها نیازی ندارند و مصرف مکمل‌ها فقط برای ورزشکارانی لازم است که هدف ورزشی متفاوت دارند و به عنوان مثال برای بلند کردن وزنه و بار بیشتر انرژی دریافتی کفایت نمی‌کند در نتیجه مصرف کراتین و پروتئین وی می‌تواند در تسریع بخشیدن به قدرت و سرعت مورد نظر موثر واقع شود.

به طور کلی مکمل‌ها به ۳ دسته تقسیم می‌شوند

۱- آن‌هایی که بر تولید و سوخت ‌وساز انرژی تأثیر می‌گذارند مثل کراتین، ال کارنیتین، کافئین و بی کربنات سدیم

۲- آن‌هایی که ممکن‌ است باعث پرورش عضله و توده کم‌چرب شوند مثل پروتئین و اسید‌های آمینه، پیکولینات کروم و بتاهیدروکسی بتامتیل بوتیرات

۳- آن‌هایی که می‌توانند بر سلامت عمومی اثر بگذارند مثل ویتامین‌ها، فولیک‌اسید و نیاسین

بسیاری از مکمل‌های موجود در بازار فاقد کیفیت مناسب و در نتیجه عدم اثربخشی مطلوب هستند، بسیاری از ورزشکاران با انتخاب اشتباه مکمل‌ها به جزعوارض جانبی دچار افت عملکرد هم می‌شوند. بنابراین توصیه می‌شود فقط از مکمل‌های تأیید شده داخلی یا خارجی و ترجیحاً موجود در داروخانه‌ها استفاده کنید و از مصرف چشم بسته آن‌ها بپرهیزید.

مکمل چیست؟ چه زمانی و در چه سنی به آن نیاز داریم؟برخی عوارض مصرف مکمل‌ها

  • ناراحتی‌های کلیوی به عنوان مثال برای شخصی که نارسایی کلیوی و کبدی دارد مصرف کراتین بسیار خطرناک است.
  • افزایش وزن ناخواسته
  • گرفتگی‌های شدید عضلات
  • عدم تعادل آب بدن
  • مرگ‌های ناگهانی در جریان ورزش که اخیراً بسیار دیده شده
  • عفونت‌های متعدد به خصوص در داروهای تزریقی مثل استروئیدها
  • ناراحتی‌های گوارشی

مطلب مرتبط: بهترین مکمل های ورزشی مخصوصاً خانم ها

چه زمانی به مکمل‌ها نیاز داریم و سن استفاده از آن‌ها چقدر است؟

در تحقیقات انجام شده مصرف مکمل‌ها صرف‌نظر از ورزشکاران حرفه ای، فقط در موارد خاصی لازم است. اگر شما نتوانید وزنه ای با ۶۰ درصد توان بیشینه‌تان را ۵ بار بلند کنید ضعیف هستید و نیاز به مصرف برخی مکمل‌ها تحت نظر پزشک و انجام آزمایشات خواهید داشت.

از آنجایی که دوز مصرفی روی بسته‌بندی مکمل‌ها بیشتر از حد نیاز بدن اکثر افراد است، توصیه اکید پزشکان بر این است که مکمل‌ها فقط توسط افراد بالغ و بزرگسال انجام شود. بسیاری از نوجوانان در صدد دستیابی به عضلات قوی و پرورش اندام هستند و برای  تسریع در نتیجه از ‌هورمون‌ها استفاده می‌کنند.

نوجوانان زیر ۱۸ سال باید بدانند در سنی قرار دارند که ترشح هورمون رشد در بالاترین سطح ممکن قرار دارد، در نتیجه نیازی به مصرف استروئیدها و هورمون رشد ندارند. در صورت استفاده از این داروها در سن رشد ممکن است با عوارض جبران‌ناپذیری روبرو شوند.

اگر هدف شما رسیدن به فرم بدنی دلخواه و عضله‌سازی است، مصرف مولتی ویتامین، قرص امگا ۳ و یک پودر پروتئین با کیفیت برای شما کافی خواهد بود و لازم به ذکر است مقدار اضافی پروتئین و مواد دیگر برای بدن لازم نیست. پس برای دستیابی به نتیجه پایدار باید عادات غذایی خود را تغییردهید و نیاز بدن را از منابع طبیعی برطرف کنید.

شما در طول چند سال اولیه بدنسازی تا زمان بزرگسالی نیازی به مصرف مکمل‌هایی مثل کراتین، گلوتامین و هورمون‌ها نخواهید داشت. کراتین اضافی باعث رسوب در کلیه‌ها، مشکلات معده و گرفتگی در عضلات خواهد شد. پیشنهاد ما تمرین زیر نظر مربی متخصص و حرفه‌ای و انجام حرکات ورزشی با دامنه کامل در جهت افزایش تارهای عضلانی پایداراست.

متاسفانه اهداف ورزشی و عجله برای رسیدن به بدنی بهتر باعث می‌شود ورزشکاران خود را توجیه کنند و از دوز مصرفی فراتر بروند. توصیه می‌شود برای بالا بردن متابولیسم و سرعت در ورزش از مکمل‌های آرژینین و کافئین برای تنظیم سوخت و ساز بدن در حد نیاز استفاده شود.

افراد بزرگسال که صفحات رشدشان بسته شده، برای انتخاب مکمل‌ها گزینه های متعددی دارند. متأسفانه امروزه در بسیاری از باشگاه‌های ورزشی مکمل‌ها تحت نظر مربیان غیرحرفه‌ای تجویز می‌شود. اطلاع از این مطلب که هر شخص ویژگی‌ها، متابولیسم و ساختار بدنی متفاوتی دارد ،بسیار حائز اهمیت بوده و در انتخاب نوع، زمان و مصرف مکمل‌ها تأثیر گذاراست.

از آنجایی که هر کدام از مواد نیروزا دارای عملکردی متفاوت در بدن انسان هستند و حتی با بعضی داروها تداخل دارند، مصرف خودسرانه آن‌ها صدمات جبران‌ناپذیری مثل بروز علائم زنانه و ژنیکوماستی (نوک سینه) در مردان، عوارض قلبی عروقی، ریزش موی سر وطاسی، اختلال در ترشح هورمون رشد در نوجوانان و متوقف شدن رشد قدی، نازسایی کبد، آکرومگالی(رشد بیش از حد یک عضو) و حتی مرگ را در پی خواهد داشت.

امروزه مصرف داروهایی مانند انسولین به دلیل در دسترس بودن آن در بین ورزشکاران متداول شده، که باعث پایین آمدن سطح قند خون در حد کما خواهد شد، در نتیجه لازم است مکمل‌ها تحت نظر پزشک داروساز و انجام آزمایش تجویز شود تا علاوه بر نتیجه دهی بهتر عوارض مصرف آن‌ها به حداقل برسد.

تهیه و تدوین با استناد به تحقیقات:اختصاصی elmevarzesh.com

تلگرام

به اشتراک بگذارید :
loading...
loading...

مطالب مشابه

۱۷۸ نظر

  1. Pedram گفت:

    سلام من ۱۶سالمه دوسال بدنسازی میرم قبلا یک کراتین و گینابس ۳کیلویی مصرف کردم الان خانواده میگن دیگه مصرف نکن میخوام پمپ کراتین و پروتئین و بی سی ایی بخرم نمیزارن گفتم ببینم نظر شما چیه

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، پدرام عزیز، من اگر جای شما باشم، به نهایتاً مصرف یک پروتئین اکتفا می کنم، اون هم صرفاً برای اینکه نیاز عضله هست، در این سن هر چقدر کمتر دنبال مکمل برید براتون بهتره

  2. mohammadhosein گفت:

    سلام خیلی ممنون از مطالب مفیدتون
    شما گفتید کسانی که زیر ۱۸سال هستند استروپید و هورمون رو استفاده نکنند بعد منظورتون از استفاده از پروتئین همین مکمل های وی و کراتین…هست؟ یعنی من که تقریبن۱۷ سالمه مشکلی برام ایجاد میکنه مصرف هر مکملی؟ حتی مصرف آمینو اسید ها هم بنظرتون توی این سن مشکل ایجاد میکنه؟
    بعد یه سوال دیگه اینکه مکمل های آمینو اسید برای چربی سوزی خوبه یا اگر هدف من عضله سازی باشه آمینو اسید تاثیری داره؟؟
    ممنون میشم اگر کمکم کنید

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، اگر نمیخواید ریسک کنید، به مصرف پروتئین وی و اسید آمینه اکتفا کنید کافیه. آمینو اسید می تونه هم به چربی سوزی کمک کنه و هم به عضله سازی

  3. محمد گفت:

    سلام من ۱۴سالمه میخواهم کراتین بخرم فقط برای یک دوره که میشود ٣٠٠ گرم أشکال دارد یا نه بسیار ممنون میشم کمکم کنید

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، محمد جان، اگر دنبال توصیه خوبی هستی، پییشنهاد می کنم مصرف نکنید، چون بیشتر منابع گفتن زیر ۱۸ سال بهتره دنبال مکمل نباشن اگر هم واقعاً اصرار دارید، پروتئین وی براتون بهتره

  4. شعیب گفت:

    سلام من ۱۸ سالمه من وزن بدم خیلی کمه از ۱۶ سالگی به صورت نامرتب کراتین مصرف کردم حالا میخوام بدونم برای من چه محصولی خوبه که هم عضله داشته باشم هم وزنم بالاتر باشه

    • علم ورزش گفت:

      سلام، اول گینر مصرف کنید، بعدش سراغ پروتئین وی و آمینو برید، البته اینا مکمل هستند و شرط اصلی تغذیه شما به همراه رعایت خواب به موقع و کافی هست

  5. یاسر گفت:

    سلام من ۲۵ سالمه و حدود ۷۰ کیلو وزن و ۱۹۰ قد میخوام وزنم بیشتر بشه ولی شرایط باشگاه رفتن رو ندارم استفاده از پروتئین مثل گینر میتونه کمک کنه یا نه

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، یاسر جان، میتونه موثر باشه اما خیلی کم، وزنی که به شما اضافه بشه طبیعتاً به شکل چربی خواهد بود. البته شما به این نکته دقت کنید که چرا کمبود وزن دارید؟ اگر هیچ مشکلی نباشه و صرفاً ضعف تغذیه باشه، اون موقع شاید گینر بدون ورزش اون هم مصرف طولانی مدت نتیجه داشته باشه. بهترین راه حل رعایت تغذیه مختص افزایش وزن است

  6. محمد گفت:

    سلام
    خیلی ممنون از مطالب مفیدتون
    من ۱۵سالمه قدم بلنده و خیلی لاغرم.
    چه مکملی رو باید مصرف کنم؟!
    ویا اگر نباید مکمل مصرف کنم نظر شما چیه ؟
    میخوام سریع هم به وزن معمولی و هم عظله ساری کنم.
    خیلی ممنون

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، محمد جان، من اگر بخوام توصیه ای سالم برای شما داشته باشم این هست که تمرین بدنسازی رو شروع کنید. حتماً تغذیه تون طوری باشه نیازهای بدن رو تأمین کنه و موجب افزایش وزن شما بشود. شما نمی تونید سریع عضله سازی کنید. این یک واقعیت هست. عضله سازی نیاز به زمان داره نیاز به تغذیه خوب و تمرین خوب داره و خیلی فاکتورهای دیگه. اگر هم نهایتاً خواستید مکمل مصرف کنید، گینر می تونه مفید باشه

  7. javid گفت:

    سلام من ۱۶ سالم هست کمبود وزن دارم میخوام یه مکملی معرفی کنید که منو به وزن مطلوب برسونه میگن گینر خوبه ولی من تازه دو هفته هست میرم بدنسازی و مربیم گفت که استفاده نکنم و از این حرفا …. اگ میشه بفرمایید ک آیا گینر برای افراد تو سن من بده یا ن من واقعا کمبود وزن دارم البته تغذیه هم مشکلی نداره

    • علم ورزش گفت:

      سلام، به چیزی که مربی گفته توجه کنید، دنبال مصرف نرید، تمرین کنید، تغذیه تون رو رعایت کنید به خواب و استراحت هم توجه کنید، به مرور وزن می گیرید، گینر مکمل بدی نیست اما شرایط سنی شما نیاز به احتیاط داره

  8. حسن شراه گفت:

    سلام ۴۲سالمه یک سال و نیمه بدنسازی کار میکنم ۸۴ورنه ۱۷۸قد ۵ماهه مکمل استفاده میکنم دو ماه و نیم وی با کراتین دوماهه نیم وی با بی سی ای به نظر شما وی رو ادامه بدم یا به بدنم استراحت بدم با تشکر از مطالب مفید شما

  9. محمد گفت:

    لطفا قبل از این که یک مطلب بزارید خوب تحقیق کنید ما مکمل تزریقی نداریم مکمل ها همون غذا هست که اولین ان پروتئین هست و بغیه مکمل ها جزد امینو اسید های پروتئن هستند و مصرفشون هیچ مشکلی نداره ولی استروئید و پپتاید ها جزو دارو ها هستند که اونا هم اگه دوز مصرفی و پاکسازی کبد زیر نظر متخصص تنظیم بشه عوارض آنچنانی نداره

  10. علیرضا گفت:

    سلام و خسته نباشید و تشکربابت ارائه راهنمائیهای ارزندتون.
    حقیر۴۴ سال دارم و ۷۰ وزن تنیس حرفه ای کار میکنم و اخیرا بدنسازی کار میکنم ،سوالم این هست که آیا نیاز به مکمل در این سن هست؟ سپاس

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، بستگی به هدف شما داره، مصرف مکمل یه چیز قطعی و الزامی در ورزش نیست، شما تغذیه و خواب مناسبی بر اساس نیاز بدن داشته باشید،مکمل نیاز نیست

  11. علی گفت:

    سلام ممنون از مطالب خوبتون. من ۱۵ سال رو تموم کردم و وزنم ۵۰ و قدم ۱۷۸ هست. پنج سال رزمی کار کردم و قدرتم خیلی خوبه ولی حجم عضلاتم کمه چه مکملی برام خوبه ؟؟؟ وی یا گینر ؟؟؟ چه میزان ؟؟؟ اگرم اصلا خوب نیست از چه برنام هی غذایی استفاده کنم

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، علی جان، شما بدنسازی تمرین نمی کنید که انتظار حجم عضلانی زیادی داشته باشید از طرف دیگه وزن شما پایین هست، بنابراین چنین وضعیتی طبیعی هست، شما سعی کنید اگر خواهان مصرف مکمل هستید با متخصص تغذیه در خصوص پروتئین وی مشورت کنید و بدنسازی با وزنه به صورت کنترل شده زیر نظر مربی انجام بدید تا نتیجه بگیرید. برای تغذیه هم افزایش پروتئین و کربوهیدرات ها

نظرتان را برای ما بنویسید. اگر هم در خصوص موضوعی سوال دارید، چنانچه اطلاعات کافی در مورد آن داشته باشیم پاسخ خواهیم داد.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *